FMEA formu ve RPN hesaplama

Süreç ya da ürün henüz hata vermeden riskleri sıralayın: her hata türü için şiddet, olasılık ve saptanabilirliği 1–10 arasında puanlayın; risk öncelik sayısı (RPN) ve AIAG-VDA eylem önceliği (AP) kendiliğinden hesaplansın. Kritik riskler öne çıkar, aksiyon sonrası yeni RPN ile risk azalmasını görürsünüz. Telefonda çalışır; isterseniz örnekli ücretsiz Excel şablonunu indirin.

FMEA aracı nasıl kullanılır?

1. FMEA türünü ve çalışma bilgilerini girin. Mevcut ya da yeni bir üretim sürecini analiz ediyorsanız Proses (P-FMEA), ürün tasarımını analiz ediyorsanız Tasarım (D-FMEA) seçin. Süreç ya da ürün adını, ekibi, tarihi ve revizyonu yazın. Nasıl görüneceğini merak ediyorsanız “Örnek P-FMEA’yı yükle”ye basın.
2. Her adım için potansiyel hata türlerini yazın. Süreç akışını adım adım izleyin (ör. kesme, delme, büküm, kaynak). Her adımda neyin ters gidebileceğini “hata türü” olarak, bunun müşteride ya da sonraki proseste yaratacağı sonucu “etki” olarak yazın. Bir adımda birden çok hata türü varsa satırı çoğaltın.
3. Şiddet, olasılık ve saptanabilirliği puanlayın. Etkinin ağırlığına göre şiddeti (S), nedenin ne sıklıkla oluştuğuna göre olasılığı (O), mevcut kontrollerin hatayı müşteriden önce yakalama gücüne göre saptanabilirliği (D) 1–10 arasında seçin. Her seçimin altında kısa puanlama açıklaması görünür.
4. RPN ve AP’ye göre öncelik verin. RPN = S × O × D kendiliğinden hesaplanır; sağdaki panel riskleri RPN’e göre sıralar. RPN eşiği (varsayılan 100) aşan ya da şiddeti 9–10 olan satırlar kritik olarak işaretlenir. AP sütunu, AIAG-VDA yaklaşımıyla şiddeti öne alan Yüksek / Orta / Düşük önceliği gösterir.
5. Aksiyon, sorumlu, termin ve yeni puanları girin. Kritik satırlara önce olasılığı düşüren önleme, sonra saptamayı güçlendiren kontrol aksiyonları yazın. Aksiyon uygulandıktan sonra yeni S, O, D puanlarını girin; panel aksiyon öncesi ve sonrası toplam riski karşılaştırır.
6. Çıktı alın. “Yazdır / PDF” yatay A4 FMEA formu verir; “Excel’e aktar” çalışmanızı Excel dosyası olarak indirir. “Yeni analiz” her şeyi temizler.

Veriler yalnızca bu cihazın tarayıcısında saklanır; sayfayı kapatıp açtığınızda kaldığınız yerden devam edersiniz. Üye girişi gerekmez.

FMEA nasıl yapılır?

FMEA (Failure Mode and Effects Analysis, Hata Türleri ve Etkileri Analizi), bir süreç ya da ürün henüz hata vermeden potansiyel hataları, bunların etkilerini ve nedenlerini sıralayıp derecelendiren önleyici bir risk analizi tekniğidir. Yeni bir ürün tasarlanırken ya da bir süreç yeniden yapılandırılırken riskleri puanlamak ve önceliklendirmek için kullanılır.

İki yaygın türü vardır: D-FMEA (tasarım FMEA’sı) ürünün tasarımından doğabilecek hataları, P-FMEA (proses FMEA’sı) üretim ve montaj sürecinden doğabilecek hataları inceler. Araç, indirilebilir FMEA formumuzla aynı sütunlarla çalışır; veriler yalnızca tarayıcınızda saklanır.

• Kapsamı belirleyin ve ekip kurun: üretim, kalite, bakım, proses ya da tasarım mühendisi ve operatör.
• Süreç akışını (P-FMEA) ya da ürünün fonksiyonlarını (D-FMEA) adım adım listeleyin.
• Her adım için potansiyel hata türünü, etkisini ve nedenini yazın; mevcut önleme ve tespit kontrollerini ekleyin.
• Şiddet (S), olasılık (O) ve saptanabilirliği (D) 1–10 arasında puanlayın; RPN = S × O × D (1–1000).
• Önceliği belirleyin: RPN eşiği aşan ve şiddeti 9–10 olan satırlar önce ele alınır; AIAG-VDA (2019) yaklaşımında Eylem Önceliği (AP) kullanılır.
• Aksiyon, sorumlu ve termin verin; aksiyondan sonra yeniden puanlayıp yeni RPN’i hesaplayın ve FMEA’yı süreç değiştikçe güncelleyin.

Sık sorulan sorular

RPN nasıl hesaplanır?

RPN (risk öncelik sayısı) = Şiddet (S) × Olasılık (O) × Saptanabilirlik (D). Her biri 1–10 arasında puanlandığı için RPN 1 ile 1000 arasındadır. Örneğin S = 9, O = 4, D = 6 ise RPN = 216’dır. Birçok işletme RPN ≥ 100 ya da şiddeti 9–10 olan satırları kritik kabul eder; eşik müşteri ya da şirket kuralına göre değişir.

D-FMEA ile P-FMEA arasındaki fark nedir?

D-FMEA (tasarım FMEA’sı) ürün tasarımından kaynaklanan hataları inceler: malzeme seçimi, ölçü, tolerans, dayanım gibi. P-FMEA (proses FMEA’sı) ürünün üretim ve montaj sürecindeki hataları inceler: makine, ayar, operatör, ölçüm gibi. P-FMEA genelde akış şeması ve kontrol planıyla birlikte hazırlanır; araçta ikisi de seçilebilir.

RPN mi kullanmalıyım, eylem önceliği (AP) mi?

AIAG-VDA FMEA El Kitabı (2019), RPN yerine eylem önceliğini (AP: Yüksek, Orta, Düşük) önerir; çünkü aynı RPN’i veren farklı puanlar aynı riski taşımaz ve AP şiddeti öne alır. Örneğin S = 6, O = 4, D = 5 satırının RPN’i 120 olsa da AP’si Düşüktür. Araç ikisini birlikte gösterir; AP, el kitabındaki tablonun yaklaşık uygulamasıdır, otomotiv müşterisi için resmî tabloyu esas alın.

FMEA risk analizi örneği var mı?

Evet. Araçtaki “Örnek P-FMEA’yı yükle” düğmesi ve Excel şablonundaki Örnek sayfası, bir sac braket üretim hattını (kesme, delme, büküm, punta kaynak, boya, paketleme) ele alır: 7 hata türü, RPN ve AP puanları, önerilen aksiyonlar ve aksiyon sonrası yeni RPN’ler. Toplam RPN 1148’den 488’e iner.

FMEA Excel şablonu ücretsiz mi?

Evet. Online araç ve Excel şablonu (eproses.com/indir/eproses-fmea-formu.xlsx) ücretsizdir, kayıt istemez. Şablonda RPN ve AP formüllü FMEA formu, S/O/D puanlama tabloları, doldurulmuş P-FMEA örneği ve açıklama sayfası vardır.

İlgili rehber: 5 Neden analizi nasıl yapılır? Örneklerle kök neden ve balık kılçığı

İlgili hizmet: Yalın üretim

İletişim

eproses — Halkapınar, 1348. Sk. No:5 D:227, 35170 Konak / İzmir. Telefon: +90 536 031 84 05. E-posta: [email protected].